"Ιβάνα" - ΒΩΛΑΚΑΣ ΔΡΑΜΑΣ, Ανοιξιάτικο Πολυφωνικό Καραβάνι 2017
Βώλακας, χωριό παραμεθόριο στους πρόποδες του όρους Φαλακρό, λίγα χιλιόμετρα από την Βουλγαρία. Χωριό με ξεχωριστή παράδοση, με εξέχουσα θέση στον πλουσιότατο χάρτη τοπικών μουσικοχορευτικών ιδιωμάτων της περιοχής της Δράμας, Ένα από τα στοιχεία που καθιστούν τον Βώλακα ξεχωριστό και η ύπαρξη γυναικείων πολυφωνικών τραγουδιών. Ο Βώλακας κατέχει ξεχωριστή θέση στον ευρύτερο χάρτη των ελλαδικών πολυφωνιών, όντας η πιο ξεχωριστή σχετική παράδοση εκτός της Ηπείρου, μαζί με κάποια χωριά της Κέρκυρας που έχουν κι εκείνα τη δική τους πολυφωνία. Παλαιότερες καταγραφές επιβεβαιώνουν την ύπαρξη γυναικείων πολυφωνικών τραγουδιών και στην Κάτω Κάρπαθο.
Ένας σημαντικός ερευνητής της πολυφωνίας του Βώλακα ήταν ο Ελβετός εθνομουσικολόγος Samuel Baud Bovy που συμπεριέλαβε σχετική αναφορά στο βιβλίο του "Δοκίμιο για το ελληνικό δημοτικό τραγούδι" που εξέδωσε το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, με σημείωμα του Φοίβου Ανωγειανάκη, το 1984. Ο ερευνητής μάλιστα, επιλέγει να αναφερθεί στον Βώλακα (σελίδα 48), μέσα από το τραγούδι ετούτης της καταγραφής - την "Ιβάνα". O S.B.B. αναφέρει βουλγάρικη επίδραση σε τούτα τα τραγούδια, με βάση τις αναλογίες τους με τον τρόπο τραγουδίσματος στην ευρύτερη περιοχή της κοιλάδας της Μέστης (Νέστου όπως λέγεται από τους Βούλγαρους), στην άλλη πλευρά των συνόρων. Ο ερευνητής αναφέρεται στη δομή του τραγουδιού, στον τονισμό των συλλαβών με βάση τη μουσική αλλά και στο ισκοράτημα - τη δεύτερη φωνή - που δεν είναι σταθερή αλλά κινείται ανάμεσα σε τρεις τόνους (τονική, υποτονική και τρίτη βαθμίδα) σε αναλογία με τα πολυφωνικά στην άλλη πλευρά των συνόρων.
Το Πολυφωνικό Καραβάνι που διοργανώνει η "Άπειρος" από το 1998 μέχρι σήμερα, έχει επισκεφτεί αρκετές φορές τον Βώλακα, από το 2004 και μετά. Σκοπός η επιτόπια έρευνα ενός τελείως ξεχωριστού πολυφωνικού ιδιώματος και η προβολή του, στο πλαίσιο του συνόλου των ελλαδικών και ελληνόφωνων πολυφωνιών που προσπαθεί να αναδείξει και να διαδόσει. Στο πλαίσιο αυτό επέστρεψε τον Μάιο του 2017, αυτή τη φορά πραγματοποιώντας επιτόπιες καταγραφές και στα χωριά στην άλλη πλευρά των συνόρων που φώτισαν τις εθνομουσικολογικές επισημάνσεις με ενδιαφέροντα τρόπο. Οι καρποί αυτής της συγκριτικής έρευνας θα κοινωνηθούν ολοκληρωμένα και τεκμηριωμένα μετά από την ολοκλήρωση της σχετικής έρευνας. Στο μεταξύ, το Αρχείο Πολυφωνικού Τραγουδιού κοινωνεί υλικά από τις επιτόπες καταγραφές του στον Βώλακα σε μια πρώτη επεξεργασία τους. Όπως ετούτη την καταγραφή της "Ιβάνας" που πραγματοποιήθηκε στις 20 Μαϊου 2017 με πενταμελή γυναικείο όμιλο και με τη συνοδεία του Μάρκου Παύλου στην γκάιντα και της συζύγου του Βαγγελιώς στον νταχαρέ. Ο Μάρκος Παύλου έχει στηρίξει πολύ την προβολή της παράδοσης του χωριού του και οι ευχαριστίες μας είναι από καρδιάς, όπως και στις γυναίκες του Βώλακα που μας καλωσορίζουν κάθε φορά με τόση αγάπη.
Η παρούσα ερμηνεία του τραγουδιού είναι πιο αρτιμελής στιχουργικά σχ σχέση με περισσότερο διαδεομένες, παλαιότερες καταγραφές και δισκογραφήσεις του. Εδώ τραγουδιούνται οι στίχοι:
Ιβάνα, καλέ Ιβάνα, Ιβανα
Ιβανα νερό γεμίζει, γεμίζει
Κι Ιβάνης τ΄άλογο ποτίζει, ποτίζει
και στην Ιβάνα μιλούσε μιλούσε
Ιβάνα καλέ Ιβάνα Ιβανα
δως μου νερό για να πιω, για να πιω
να πιω για να μεθύσω
Ίβανε βρε Ίβανε, Ίβανε
εσύ για νερό δεν διψάς, δεν διψάς
μον΄ θες κορίτσια να γελάς, να γελάς
Ιβάνα καλέ Ιβάνα, Ιβαβα
από που με γνωρίζεις, γνωρίζεις
Σε γνωρίζω, γνώριζω
τα μάτια σου τρέμουνε, τρέμουνε
σαν το φύλλο στο νερό, στο νερό
σαν ψαράκι θαλασσινό, θαλασσινό
Το τραγούδι, όπως και άλλα, τραγουδιέται και στο "ντόπιο" ιδίωμα. Εδώ τραγουδιέται με τη συνοδεία γκάιντας και νταχαρέ - κάτι που προέκυψε τις τελευταίες δεκαετίες αγού ως τότε τα γυναικεία, δίφωνα τραγούδια τραγουδιόταν καθαρά φωνητικά, όπως και τώρα πολλά από αυτά.
Επιμέλεια: Αλέξανδρος Λαμπρίδης
Συλλογική ομάδα Αρχείου Πολυφωνικού Τραγουδιού
apiros@otenet.gr, www.polyphonic.gr
Пікірлер: 51
Истински хора, истинска музика Поклон на всички хора от Волага РЕСПЕКТ 💓 👍 от кирия Стайкос.
Αυτές είναι φωνές. Αυτή είναι μουσική!!!
Συγχαρητήρια Αλέξανδρε για την Ανάρτηση...Ο Όμορφος Πολιτισμός μας...
@polyphonicfestival
4 жыл бұрын
ευχαριστούμε!
Γειά σου μοναδικέ ΜΑΡΚΟ.
Υπέροχο τραγούδι, υπέροχες φωνές και η γκάιντα τα σπάει. Απ' ότι κατάλαβα πρόκειται για τον ίδιο μουσικο που παιζει με τους PAGAN. Καταπληκτικός μουσικός.
@polyphonicfestival
2 ай бұрын
Εξαιρετικός μουσικός, εξαιρετικός άνθρωπος ο αγαπημένος μας ΜΑΡΚΟΣ ΠΑΥΛΟΥ! Με γνώση και μεράκι για την παράδοση του τόπου του, μας τιμά χρόνια με το καλωσόρισμά του στον αγαπημένο Βώλακα
@user-wd5wp6lh5s
Ай бұрын
Πραγματικά εξαιρετικός μουσικός. Χαίρομαι που είναι και εξαιρετικός άνθρωπος. Όπου βρίσκω βίντεο στο οποίο συμμετέχει, με καθηλώνει. Γυρνάω να δω ποιος παίζει γκάιντα και διαπιστώνω ότι είναι ο ίδιος άνθρωπος. Δεν είναι τυχαίο. Εχει κάτι τι ιδιαίτερο το παίξιμό, κάτι που σε κάνει να σταματήσεις ότι κανείς για να τον ακούσεις προσεκτικά. Μπράβο του. Μακάρι να να είναι καλά να μας χαρίσει πλήθος τέτοιων μουσικών ακουσμάτων.
Прекрасно изпълнение ! Браво !!!
Μπράβο Αλέξανδρε! Μπράβο και σε όλη την ομάδα!! Όλα τα βίντεο είναι υπέροχα, αληθινά και συγκινητικά! Ευχαριστούμε πολύ που τα κοινοποιείτε!
@polyphonicfestival
4 жыл бұрын
νάσαι καλα!
Γειά σου Μάρκο! !!!!!!!!!!
❤
РЕСПЕКТ!!!
Νέο βίντεο από τις συλλογικές επιτόπιες καταγραφές του Πολυφωνικού Καραβανιού σtoν Βώλακα Δράμας. Και θα ακολουθήσουν και άλλα! Κρατήστε επαφή με το κανάλι για να τα δείτε kzread.info/dash/bejne/aqWirs6CcsjFdrg.html
Υπάρχει βουλγαρική εκδοχή;
Γιατι λετε "ντοπιο ιδιωμα" και οχι Βουλγαρικη διαλεκτο ???
Καλύτερα να προβάλετε και το πρωτότυπο τραγούδι!!! Άσχετα αν είναι στα ''μακεδονικά'', θα φανεί η αυθεντικότητά του. Με το να το τραγουδάνε στα ελληνικά τζάμπα κόπος! Είναι σαν να λέμε μια όμορφη ξανθιά κοπέλα να βάψει τα μαλλιά της άλλο χρώμα για οποιοδήποτε λόγο!! Χάνεται αυτομάτως η ομορφιά της!! Το γνήσιο είναι γνήσιο κακά τα ψέματα!!
@polyphonicfestival
5 жыл бұрын
Θα μας βοηθήσετε υποδεικνύοντας έστω και μια υπαρκτή "καταγραφή" της "Ιβάνας" σε άλλη γλώσσα; Και μετά ελάτε να κουβεντιάσουμε και για αυθεντικότητα και για γνησιότητα. Το τραγούδι εδώ τραγουδιέται με τον τρόπο των γυναικών του Βώλακα εδώ και πολλές δεκαετίες. Το ότι υπάρχει γλωσσική επιστρωμάτωση έχει διαπιστωθεί πολύ νωρίς. Θα είμασταν οι τελευταίοι που θα υποδεικνύαμε στους φορείς της παράδοσης ενός τόπου μια "γνησιότερη" σχέση με την ίδια τους την παράδοση. Και ας ξέρουμε ότι το έχουν κάνει πολλοί άλλοι πριν από εμάς. Και από εκεί ξεκίνησαν και τούτα και άλλα.
@jimej715
5 жыл бұрын
@@polyphonicfestival Μάλλον θα υπήρχε αν δεν υπάρχει ...
@Giannis2010G
5 жыл бұрын
@@jimej715 Αν η όμορφη είναι μελαχρινή και βάψει ξανθά τα μαλλιά της θα ισχύει το ίδιο? Σοβαρολογώ.... αστειευόμενος!! Τελικά, γνωρίζεις τι σημαίνει αυθεντικό και αυθεντικά παραδοσιακό?? Με τη βία να βάλουμε το λαό να μιλήσει και να τραγουδήσει σε μια γλώσσα που δεν γνωρίζει ή έστω δεν θέλει να τραγουδήσει σ' αυτήν, ξέρεις πώς λέγεται? Φασισμός... Και, πες μου ειλικρινά, σε τι διαφέρεις εσύ που απαιτείς ΣΗΜΕΡΑ να τραγουδήσουν στο ιδίωμα, από εκείνους που πριν πολλές δεκαετίες ένθεν κακείθεν των συνόρων απαγόρευαν στους κατοίκους να μιλήσουν είτε τα Ντόπια (εδώ) είτε τα ελληνικά (σε Σερβία και Βουλγαρία)... ??
@jimej715
5 жыл бұрын
@@Giannis2010G Κάνεις λάθος! Δεν απαιτώ... Αλλά θα συμφωνήσω με τον φασισμό... Το σχόλιο μου έχει καθαρά λαογραφικό χαρακτήρα...Ας μην κάνουμε τα λάθη των προηγούμενων...
@yobbo1905
4 жыл бұрын
@@jimej715 ήξεις αφήξεις (αν το καταλαβαίνεις) . Είμαι από εκείνα τα μέρη εσύ είσαι?