„Dwie racje” - debata profesorska w 95. rocznicę przewrotu majowego

Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku i Biuro Programu „Niepodległa” zaprasza do śledzenia debaty profesorskiej, która odbyła się w muzealnym Saloniku, a dotyczy najbardziej kontrowersyjnego wydarzenia w całym dwudziestoleciu międzywojennym, przełomowego dla historii politycznej i ustrojowej Polski, czyli przewrotu majowego.
Powstały o nim monografie (choć żadna nie pojawiła się po 1989 roku), wielokrotnie był przedmiotem historiograficznych analiz i publicystycznych sporów. Przy okazji 95. rocznicy tych wydarzeń warto raz jeszcze - w gronie naukowców - podjąć próbę odpowiedzi na pytania o przyczyny, wskazać na niejasności odnośnie jego przebiegu oraz doraźne i dalekosiężne skutki zamachu.
Miejsce debaty jest symboliczne, to właśnie z Sulejówka Józef Piłsudski wyruszył w drogę, aby ponownie sięgnąć po władzę - tym razem niemal dyktatorską. Czy planował przejąć ją siłą, a jeśli tak, to od kiedy nosił się z takim zamiarem? Czy sam przewrót był nieuchronny i czy Marszałek był jedynym potencjalnym zamachowcem? Jak to, co wydarzyło się w maju 1926 roku nad Wisłą, wpisywało się w ówczesne europejskie trendy? Wreszcie, czy Józef Piłsudski okazał się realnym, a może bardziej anachronicznym przywódcą lub adekwatniej, dyktatorem?
W trakcie debaty historycy scharakteryzują strony konfliktu, nieustępliwość prezydenta Stanisława Wojciechowskiego z jednej oraz pragmatyzm premiera Wincentego Witosa z drugiej strony. Przedstawią reakcje społeczne: kibicującą przewrotowi Warszawą, ale też przyjrzą się opiniom prowincji. Omówione zostaną zewnętrzne reakcje: od dyplomatycznego zdumienia, aż po próby wykorzystania sytuacji dla własnych, utylitarnych interesów państwowych. Wreszcie historycy zastanowią się dlaczego Józef Piłsudski okazał się skuteczniejszy i wygrał starcie zwaśnionych obozów politycznych.
Przewrót majowy zmienił układ władzy aż do końca II Rzeczypospolitej. Warto zatem postawić pytanie o kształt rodzimego autorytaryzmu - nie tylko w kontekście struktur i mechanizmów, co zdefiniowania polskiej racji stanu. A może nawet próby jej redefiniowania.
Zapewne podczas debaty wyłonią się kolejne istotne kwestie - wszystkie będą przedmiotem refleksji naukowców, którzy mając odmienne opinie, rzetelnie pochylają się nad faktami, dysponując solidnym warsztatem interpretacyjnym. W przypadku tak ważkich wydarzeń w historii państwowości wydaje się to niezbędne, ale czy zawsze przestrzegane?
Debatują: prof. Włodzimierz Suleja (prowadzący), prof. Andrzej Friszke,
prof. Krzysztof Kawalec, prof. Grzegorz Nowik, prof. Karol Olejnik.

Пікірлер: 46

  • @sebeksebek7547
    @sebeksebek75473 жыл бұрын

    53:24 - zgadzam się to był zamach do którego nie powinno dojść.

  • @piotrq7150

    @piotrq7150

    2 жыл бұрын

    zamach bez planu i szans powodzenia de facto, a jednak :)

  • @Szakal_zlocisty-Canis_aureus

    @Szakal_zlocisty-Canis_aureus

    2 жыл бұрын

    @@piotrq7150 plan być musiał... a świadczą o tym choćby ruchy wojsk prorządowych (przydziały poza stolicę), rozmowa ze zwiazkami kolejarskimi i strajk na datę zamachu etc -.-' tyle przypadków i cudów na raz czy misterny plan który nie poszedł w :P

  • @piotrq7150

    @piotrq7150

    2 жыл бұрын

    @@Szakal_zlocisty-Canis_aureus planów wojskowych zamachowców brak

  • @jadwigaswitaa8798
    @jadwigaswitaa87982 ай бұрын

    ❤ twe

  • @siasik87gmail
    @siasik87gmail3 жыл бұрын

    Szkoda, że tylko tyle udało się omówić. Co szanowni prelegenci powiedzieliby na kontynuację tematu, choćby za kilka tygodni? Chętnie bym posłuchała

  • @andrzejwalczak7039
    @andrzejwalczak7039 Жыл бұрын

    No uśmiałem się, człowiek który nie chciał być w żadnej partii, zatem nie mógł dojść do władzy w spodób praworządny - doszedł do władzy tylko w jeden sposób jaki mógł siłą. A jakie było jego nastawienie do demokracji i prawa to pokazał w czasie rządów sanacji.

  • @piotrq7150

    @piotrq7150

    Жыл бұрын

    Wiesz lepiej he

  • @Deveriell

    @Deveriell

    6 ай бұрын

    No i co w związku z tym, demokracja to jakaś religia albo fetysz? To po prostu jeden z wielu możliwych ustrojów, nie lepszy i nie gorszy niż inne, który w warunkach II RP zawiódł, nie sprawdził się, zawalił sprawę i w efekcie został usunięty.

  • @jacekmichalik2614
    @jacekmichalik26143 жыл бұрын

    Świetny pomysł na debatę niemniej jednak ja obejrzę sobie na spokojnie ją wieczorem. Serdecznie pozdrawiam wszystkich prelegentów oraz widzów tego spotkania.

  • @arturgarwacki7291
    @arturgarwacki72913 ай бұрын

    dywagacje jak to Piłsudski nie chciał ale musiał. Demokracja jest ważniejsza niż wszystko inne. Gostek zabijał polskich żołnierzy broniących demokracji. To tak jak tłumaczyć seryjnego mordercę albo innego bandytę

  • @cinul1
    @cinul12 жыл бұрын

    Szok, ze pucz i wojna domowa jest w ogóle kwestia dyskusji... :((

  • @casimirus2397

    @casimirus2397

    2 жыл бұрын

    A czemu nie? Na tym chyba polega Demokracja?

  • @karolnowakowski3778

    @karolnowakowski3778

    2 жыл бұрын

    @@casimirus2397 na tym polega nazwanie zdrajcą

  • @PolitykaBezCenzurysejm
    @PolitykaBezCenzurysejm5 ай бұрын

    Jest 5 profesorow ktorzy maja podobne zdanie chodz jeden ma odmienne to kazdy ma inne podejscie i komu mam wierzyc jako zwykly czlowiek interesujacy sie historia bez 50 lat doswiadczenia histurycznego

  • @raulkramarski2082
    @raulkramarski20828 ай бұрын

    Ja pier. Łatwo jest się wymądrzać gdy zna się historię po kilku dziesięciu latach. Dno panowie.

  • @oldbeaver730

    @oldbeaver730

    2 ай бұрын

    Misiu, nie wiem czy zauważyłeś, że dyskutują historycy. A historia to ocena zdarzeń Z PRZESZŁOŚCI, Z PERSPEKTYWY CZASU. Czego nie rozumiesz ?

  • @dobrawodazoteciekawostki8161
    @dobrawodazoteciekawostki81612 жыл бұрын

    Bereza Kartuska była bardzo rzadkim przykladem niestety polskiego obozu tortur, który był stworzony przez sanację za wiedzą Józefa Piłsudskiego. Od Józefa wolę jego brata Bronisława - etnografa lub Witosa. Dwudziestolecie międzywojenne obfituje w postacie duchowne lub polityczne o wiele czystszej karcie niż Piłsudski. Krytyka tego wodza spotyka się z bardzo dużym oporem społecznym.

  • @antylemingable7128

    @antylemingable7128

    Жыл бұрын

    To było więzienie dla m.in. terrorystów, którzy czynnie występowali przeciwko państwowości polskiej, mordowali polityków, urzędników, policjantów...itd. To była konieczność.

  • @jacekwojtczak395

    @jacekwojtczak395

    Жыл бұрын

    Za czasów marszałka Piłsudskiego w Berezie rekolekcje odbywali: 1. polscy komuniści 2. polscy faszyści zwani narodowcami 3. ukraińscy nacjonaliści, a więc banderowcy A więc wszyscy którzy w takim miejscu znaleźć się powinni.

  • @user-mj5lx3ph6p

    @user-mj5lx3ph6p

    24 күн бұрын

    ...i zawiadywał tym wszystkim bardzo dobry i niedoceniony pisarz😜

  • @krzysztofmajczyk4411
    @krzysztofmajczyk44117 ай бұрын

    3:54

  • @ryszardkowalik9911
    @ryszardkowalik99112 жыл бұрын

    Dyskusja bez punktu odniesienia

  • @piotrq7150

    @piotrq7150

    2 жыл бұрын

    Tzn.?

  • @marekjozwiak5390

    @marekjozwiak5390

    Жыл бұрын

    @@piotrq7150 O bardzo wysokim poziomie abstrakcji.

  • @piotrq7150

    @piotrq7150

    Жыл бұрын

    @@marekjozwiak5390 wyczerpująca odpowiedź

  • @irenamaczko8808
    @irenamaczko88083 жыл бұрын

    Należy bronić decyzji Piłsudskiego, i za to dziękuję. Panie prof. Kawalec, Pan brnie w "praworządność", a nie w czyste, szlachetne cele demokracji. A Wojsku Polskiemu, raptem po 6 latach zorganizowanemu, osłabianemu działaniami endecji- także tej w wojsku, należał się szacunek. Odpowiedzialność wobec Polski, a nie "wojskowe ambicje niektórych generałów", czy polityczne ekipy Wojciechowskiego, z nieudanym, szemranym rządzeniem. Podobieństwa aż nadto widoczne... Tylko prawica współczesna stoi za Piłsudskim, świeża jak poranek majowy: dbająca o naród i społeczeństwo. Uczciwa.

  • @irenamaczko8808

    @irenamaczko8808

    3 жыл бұрын

    Demokrację Pan chcesz ocalić?! Łap Pan za karabinek, a nie za idiotyczną demagogię. Tylko śmierć ofiar jest niewinna. Nie rozumiem skąd wciąż biorą się Ci obrońcy zachowań Rozwadowskiego, Zagórskiego, etc..., z tych tragicznych dni majowych 1926. roku.

  • @wadysawp4641

    @wadysawp4641

    2 жыл бұрын

    Brak wiedzy i tupet to cecha współczesnych pilsudczykow!!!

  • @casimirus2397

    @casimirus2397

    2 жыл бұрын

    odnoszenie tamtych czasów do czasów dzisiejszych jest śmieszne. Przypomnę ci tylko że dzisiejsza pawica trzci największego wroga Piłsudskiego- Romana Dmowskiego.

  • @mariuszprokopczyk4485

    @mariuszprokopczyk4485

    2 жыл бұрын

    @@irenamaczko8808 Szanowna Pani, bez gen. Rozwadowskiego jako szefa sztabu Wojska Polskiego nie byłoby zwycięstwa nad wojskami bolszewickimi. To gen. Rozwadowski opracował plan okrążenia wojsk bolszewickich. Niestety, marszałek Piłsudski przed bitwą pod Warszawą spodziewając się klęski na kilka dni przed bitwą złożył dymisję na ręce premiera Witosa z funkcji wodza naczelnego, tylko Witos dymisji nie przyjął obawiając się jak to wpłynie na morale żołnierzy. Piłsudski jest odpowiedzialny za zamach stanu i śmierć niewinnych, w tym cywilnych osób. Niejasne jest finansowanie Piłsudskiego, od kogo otrzymał pieniądze na przeprowadzenie zamachu. Pojawiają się sugestie, że za zamachem stało londyńskie City of London, czyli masoneria, która Polsce przychylna nie była i nie jest. Tylko dzięki sprzeciwie Dmowskiego nie doszło do dłuższej i krwawej wojny domowej.

  • @Szakal_zlocisty-Canis_aureus

    @Szakal_zlocisty-Canis_aureus

    2 жыл бұрын

    oj oj jak już pani mówi o tym Wojsku Polskim to porozmawiajmy w jakim stanie zostawił je w 36 ten bohater którego pod niebiosa wynosicie ... poczytaj raporty co Rydz zastał po marszałku (to nawet nie endek :P a tyle negatywnego napisał) i co przez 3 lata nadgonił co ten leń spier.../zaniedbał przez lata. klęska 39 to ciężka praca i wkład Piłsudskiego... taki okrutny chichot historii ten co najwięcej zmodernizował i nadgonił stan WP jest najbardziej wyklinany ... jak zawsze porażka jest sierotą a sukces ma wielu ojców:/ Lecimy dalej? Jak pan bohater potraktował polonię z wojny polsko-bolszewickiej to kolejny ciekawy temat ...